Hoofdafbeelding van Schermtijd controle apps voor kinderen

Schermtijd controle apps voor kinderen Schermtijd controle apps voor kinderen

Schermtijd controle apps voor kinderen: wat los je ermee op (en wat niet)?

De nadelige gevolgen van schermtijd voor kinderen is al aantal jaren een hot topic. Decennia zelfs, als je de waarschuwingen uit je eigen kinderjaren voor ‘vierkante ogen’ meerekent. Een oplossing die in toenemende mate wordt gebruikt is het gebruik van schermtijd apps en timers voor kinderen die het gebruik van telefoons en tablets beperken. Wat heb jij als ouder nou eigenlijk aan deze oplossingen? Hoe kan je schermtijd apps en timers het beste gebruiken? En waar helpen ze jou vooral niet bij?

Schadelijke gevolgen van te veel schermtijd

De zorgen over de schadelijke gevolgen van te veel en te lang naar schermen kijken komen uit verschillende hoeken. Of het nou gaat over het effect op de ogen, het concentratievermogen of simpelweg het aantal uren stilzitten, ze zijn niet uit de lucht gegrepen. Om de volgende redenen zou je kunnen nadenken over een beperking van schermtijd.

Blauw licht van beeldschermen

Zoals we al eens eerder schreven, is het soort licht dat van de schermen van smartphones en tablets komt niet goed om te veel aan te worden blootgesteld. Het gaat specifiek om zogenaamd ‘blauw licht’, dat ervoor kan zorgen dat het lichaam verkeerde stoffen maakt waardoor je langzaam blind kan worden.

Normaal gesproken komen de serieuze symptomen vaak pas om de hoek kijken als mensen 50 jaar of ouder zijn. Tegenwoordig kijken kinderen tussen de 0 en 6 jaar gemiddeld al zo’n 1,5 uur naar een beeldscherm. Een kwart van de peuters en kleuters zit zelfs meer dan 3 uur per dag achter een scherm. Zo kan je je voorstellen dat kinderen van de huidige generatie een grotere kans hebben om permanente schade op te lopen.

Bijziendheid

Nog een ander negatief effect op de ogen: bijziendheid. Hoogleraar oogheelkunde Caroline Klaver waarschuwt dat te veel van dichtbij focussen van de ogen (bijvoorbeeld kijken op telefoon en tablet, maar ook een boek lezen, tekenen en schrijven) ervoor zorgt dat het oog anders gaat groeien. Dit zorgt ervoor dat je beter dichtbij kan lezen, maar slechter veraf. Met andere woorden, je wordt bijziend.

Terwijl de generatie van onze grootouders op latere leeftijd een kwart last had van bijziendheid, ligt het gemiddelde van mensen van 20 jaar oud vandaag de dag wereldwijd al op ongeveer 50%. In tech-savvy Zuid-Korea is zelfs al zo’n 90% van de jongeren bijziend! Dit is dus een verdubbeling èn een verschuiving in leeftijd.

Slaap

Het mag geen verrassing heten: slapen is ontzettend belangrijk voor mensen. En voor kinderen nog meer dan voor volwassenen. Slaap is namelijk een cruciaal voor zowel de lichamelijke als geestelijke groei en ontwikkeling van kinderen. Een structureel slaapgebrek kan leiden tot gedragsproblemen en een verstoorde cognitieve ontwikkeling.

Uit een onderzoek van het RIVM bleek onlangs dat kinderen tussen de 8 en 13 jaar oud 22% ’s avonds na het eten nog de telefoon gebruikt. Van de jongeren tussen 13 en 18 jaar oud doet zelfs 83% dit.

Grownhub schermtijd boy

Kinderen en jongeren die ’s avonds na het eten nog een scherm gebruiken slapen gemiddeld zo’n 40 minuten minder dan de kinderen en jongeren die dit niet doen. Het probleem is voornamelijk dat de eerste groep minder goed in slaap kan komen. Buiten de nadelige gevolgen voor de ontwikkeling zorgt dit er dus ook voor dat kinderen zich de volgende dag slechter kunnen concentreren en wakker houden.

De oorzaak: blauw licht (daar is ‘ie weer)! Als het einde middag en ’s avonds donker wordt, verandert de golflengte van het natuurlijke licht. Je ogen vangen dit op en geven een signaal door aan de pijnappelklier die de stof melatonine aanmaakt. Melatonine zorgt er onder andere voor dat je ’s avonds slaperig wordt en dus vanzelf in slaap valt. Te veel blauw licht vertraagd de melatonineproductie dus en laat je daardoor later in slaap vallen.

Lichamelijke ontwikkeling en motoriek

Wellicht een open deur: de tijd die kinderen achter een beeldscherm besteden, besteden ze niet aan fysieke beweging. Volgens de Gezondheidsraad moeten kinderen minstens één uur per dag matig-intensief bewegen (buitenspelen of sporten), maar lang niet alle kinderen halen dit.

Zoals inmiddels breed bekend is, zijn de risico’s op overgewicht en obesitas onder kinderen een groeiend probleem. Ook lijken er steeds meer jongeren en jongvolwassenen last te hebben van overbelastingsblessures – juist als gevolg van te weinig lichaamsbeweging.

Grownhub activiteit kinderen

Een ander probleem is een verslechterende motorische fitheid, kracht en coördinatie. Met andere woorden, het gevaar is dat de lichamelijke reactietijd van kinderen achteruit gaat ten opzichte van kinderen uit andere generaties en daarnaast ‘onhandiger’ worden in hun motoriek. Volgens Mai Chin A Paw (hoogleraar epidemiologie van jeugd & gezondheid aan VUmc in Amsterdam) heeft ook dit te maken met een vermindering van lichaamsbeweging.

Tot slot zijn er tevens de meer bekende lichamelijke klachten. Onlangs sloegen fysiotherapeuten alarm vanwege de slechte houding van kinderen. Volgens een recent onderzoek van het Zorgkompas blijkt 40% van de 8- tot 18-jarigen te kampen met nek- en rugklachten als gevolg van overmatig tablet- en smartphonegebruik.

Schermtijd en het leren van tijdmanagement

Genoeg negatieve punten! Het beperken van schermtijd voor kinderen heeft naast het tegengaan van al deze lichamelijke klachten ook andere voordelen. Schermtijd apps zijn een goede tool om kinderen aan te leren om verstandig om te gaan met tijd en om ouders in staat te stellen hier rechtlijnig in te zijn. Je voorkomt discussie over hoe lang kinderen nou écht op het device zit omdat je dit kunt aantonen met een dergelijke app.

Volgens Peter Gray, professor Psychology aan Boston College en expert op het gebied van opvoeding, adviseert om kinderen mede-eigenaar te maken van hun eigen tijdsbesteding. Op deze manier leren ze hoe om te gaan met een schaarste (tijd) en een overvloed aan mogelijkheden. Op deze manier leren ze keuzes maken leren wat de gevolgen zijn van die keuzes. Dit is uiteraard een erg belangrijke vaardigheid om te leren die kinderen op latere leeftijd veel nodig zullen hebben.

Tegengaan van blauw licht

Wat betreft het instellen van beperkingen en controles van op schermtijd zijn er verschillende mogelijkheden.

Op Apple’s iPhones en verschillende Android telefoons kan je tegenwoordig bijvoorbeeld ‘Night shift’ instellen. Hiermee kan je het blauwe licht dat het scherm uitstraalt deels uitfilteren. Dit is natuurlijk een oplossing voor blauw licht (met name ’s avonds), maar lost slechts een deel van het probleem op.

Daarom zijn er verschillende oplossingen om beperkingen en controles in te stellen.

Oplossingen voor het instellen van schermtijd

Optie 1: Schermtijd in ingebouwde telefoon instellingen

iPhone & iPad

Op Apple iPhones en iPads kan je met iOS 12 schermtijd instellen, in de gaten houden hoe lang welke apps worden gebruikt en tijdslimieten instellen voor bepaalde apps.

Voordelen:

  • Instellen van tijdslimieten voor apps, appcategorieën en de telefoon in het algemeen

Nadelen:

  • Zowel jij als je kind moet een iPhone hebben om te kunnen koppelen
  • Veel klachten over nauwkeurigheid van tijdslimieten
  • Relatief gemakkelijke manieren voor kinderen om tijdslimieten te omzeilen

Android telefoons

Android heeft geen standaard functionaliteit om ouder- en kindertelefoons te koppelen en te controleren. Dit verschilt per fabrikant en per model. Veel Android smartphones en tablets zullen dus een app nodig hebben om dit te kunnen instellen en controleren.

Optie 2: Schermtijd Apps

Om meer controle te hebben over tijdslimieten en appgebruik zijn een aantal apps te gebruiken. Hieronder een aantal van de populairste alternatieven.

Family link geeft je na koppeling van toestellen inzicht en (beperkte) controle over de Android apparaten van jouw kinderen.

Voordelen:

  • Tijdslimieten voor schermtijd instellen
  • Bedtijd instellen
  • Ter plekke de telefoon van je kind vergrendelen

Nadelen:

  • Geen mogelijkheid om op detail inzicht te hebben in appgebruik
  • Geen mogelijkheid om schermtijd per app in te stellen
  • Geen inzicht in de achtergrond van apps (het soort app, in-app aankopen)
  • Vereist een credit card (ook al gebruik je de gratis functies)
  • Kinderen die gekoppeld worden via Family Link moeten ook een Google account hebben

Grownhub

Grownhub biedt een totaaloplossing waarmee je niet alleen schermtijd en bedtijd kan instellen, maar ook gedetailleerd inzicht krijgt in het telefoongebruik van jouw kind. Ook leer je welke apps populair zijn onder kinderen, wat deze apps eigenlijk doen en waar eventuele risico’s (zoals in-app aankopen, reclame, chat boxes) aan kleven.

Voordelen:

  • Gedetailleerd tijdslimieten instellen voor het algemene gebruik en individueel per app
  • Bedtijd instellen
  • Apps blokkeren
  • Ter plekke de telefoon van je kind vergrendelen of juist extra schermtijd geven
  • Inzicht in appgebruik op de telefoon van jouw kind
  • Inzicht in en waarschuwingen voor populaire apps onder kinderen
  • Te gebruiken met zowel een iPhone als Android telefoon als oudertelefoon
  • Tijdslimieten en blokkeringen lastig te omzeilen voor kinderen
  • Nederlandstalige support

Nadelen:

  • Prijs: €1,99 (eenmalig)
  • Geen connectie mogelijk wanneer kindertelefoon een iPhone is

Screen Time

Screen Time is een app waarmee je goed kunt controleren hoeveel tijd kinderen op hun telefoon besteden.

Voordelen:

  • Schermtijd instellen
  • Apps blokkeren
  • Inkijk in browsergeschiedenis

Nadelen:

  • Prijs: €3,29 per maand
  • Geen inzicht in de achtergrond van apps (het soort app, in-app aankopen)
  • Koppeling met iOS apparaten kan naar verluidt problematisch zijn

Bark

Bark is een app met een mooie hands-off benadering waarbij gedetailleerde monitoring boven controle gaat.

Voordelen:

  • Diepgaande inzichten over appgebruik
  • Diepgaande inzichten over gebruik van social media en email

Nadelen:

  • Prijs: $9 per maand
  • Kan geen limieten instellen en is alleen bedoeld om toezicht te houden

Waar helpen schermtijd apps en timers niet bij?

Nu zijn al deze oplossingen natuurlijk goede hulpmiddelen, maar ze zijn ook niet meer dan dat. Deze tools helpen in de opvoeding, maar nemen de rol van ouders zeker niet over.

Peter Nikken, bijzonder hoogleraar Mediaopvoeding aan de Erasmus Universiteit Rotterdam zegt bijvoorbeeld dat het telefoon- en mediagebruik van ouders juist een belangrijke factor is. Kinderen nemen gedrag over en zijn daarnaast slim genoeg om te zien dat het niet eerlijk is dat zij geen telefoons en tablets mogen gebruiken terwijl hun ouders met hun gezicht aan hun telefoon zitten geplakt.

Een oplossing die Nikken aandraagt is een algemene afspraak voor het hele gezin. Bijvoorbeeld: elk gezinslid gebruikt maximaal 2 uur per dag zijn smartphone. Maar wees wel realistisch: op een regenachtige dag is het echt niet erg als kinderen een uurtje langer spelletjes spelen.

Schermtijd apps zullen daarnaast niet de motivatie en inspiratie bieden om andere activiteiten te ondernemen. Zoals je ongetwijfeld uit eigen ervaring weet zal je kinderen soms een handje moeten helpen. Of het nu gaat om buiten spelen of sporten, of andere activiteiten als het bespelen van een muziekinstrument, zingen of dansen, ouders hebben hier vaak toch een sturende rol in die niet wordt vervangen door apps.

Als kinderen toch met hun telefoon bezig zijn is het goed om te begrijpen wat ze precies doen. Niet alle schermtijd controle apps geven jou als ouder inzicht in welke apps kinderen gebruiken. Wat daarnaast belangrijk is om te begrijpen zijn de risico’s die bepaalde populaire apps kunnen meebrengen. Zo zijn er veel apps die gebruik maken van in-app aankopen, zogenaamde lootboxes, advertenties en chatfuncties waar groomers op actief kunnen zijn. Blokkeren van ‘risico-apps’ hoeft niet altijd, maar het is goed om te begrijpen en het met jouw kinderen te kunnen bespreken. En dat geldt natuurlijk ook voor de leuke en leerzame apps die je kinderen zullen gebruiken!

Grownhub schermtijd afspraken maken

Tot slot is het vertrouwen tussen ouder en kind een aandachtspunt bij het gebruik van oplossingen als schermtijd apps. Expert Peter Gray geeft aan dat het krijgen van vertrouwen erg belangrijk is bij het opgroeien en volwassen worden. Als je kinderen altijd controleert en beperkt in plaats van gezamenlijk afspraken te maken, dan geef je ze (onbedoeld) het signaal dat je hun keuzes niet vertrouwd. De veel voorkomende valkuil is dat het hebben van meer inzicht ook betekent dat ouders zich actief gaan bemoeien met de tijdsindeling van kinderen. Zoals eerder in dit artikel aangegeven is het juist erg goed om kinderen mede-eigenaar te maken van hun eigen planning en tijdsindeling.

Hoe gebruik je schermtijd apps: ons advies

Al deze voor- en nadelen van schermgebruik, schermtijd instellen en controleren en andere oplossingen zijn natuurlijk leuk, maar wat nu? Bij Grownhub zijn we ervan overtuigd dat opvoeding een combinatie en balans is van verschillende aanpakken.

We leven eenmaal in een wereld die in rap tempo digitaal wordt. Kinderen onthouden van deze ontwikkeling is in onze ogen geen oplossing. Echter moet je de nadelige gevolgen van overmatig telefoongebruik niet onderschatten.

Daarom adviseren wij om een app zoals Grownhub in te zetten om scherm- en bedtijd in te stellen en in te kunnen zien hoe jouw kinderen hun telefoon gebruiken. Gezamenlijk kan je dan regels afspreken en bij ‘overtreding’ samen bespreken wat hiervan te leren is. Zo geef je jouw kinderen het signaal dat je ze een bepaalde mate van zelfcontrole toevertrouwd en maak je ze mede-eigenaar van de oplossing. Ook zullen ze leren hoe het is om om te gaan met een beperkte tijdspanne waardoor ze bewust keuzes zullen moeten maken in hun tijdsbesteding.

Wil je meer weten over de functionaliteiten van de Grownhub app, lees dan hier meer. Heb je verdere vragen of opmerkingen over de inhoud van dit artikel, neem dan contact met ons op via Whatsapp of email.

Meer hierover